دایره المعارف اساطیر و آیین های باستانی جهان (پنج جلدی)، غلامرضا معصومی

اساطیر در جوامع ابتدایی اعتقادات انسان را بیان می کردند، پژوهش در اساطیر و آگاهی از آن ها به شناخت بردوره های مختلف کمک می کند. کتاب حاضر پژوهشی است در این باب که به معرفی اساطیر و چگونگی به وجود آمدن اسطوره های مختلف و پیدایش و اعتقادات مختلف و باورها و آیین های باستانی در اقوام مختلف جهان در طول تاریخ پرداخته است.

کتاب «مقدمه ای براساطیر و آیین های باستانی جهانی» به مقوله آفرینش اساطیر و اقسام آن می پردازد. نخستین مبحث این کتاب، مقدمه ای براساطیر و آیین های باستانی جهان است و در آن از سوی دانشمندان، زبان شناسان، نژاد شناسان، مردم شناسان و فلاسفه، تعاریفی درباره واژه «اساطیر» ارائه می شود. تعریف آیین، چگونگی به وجود آمدن اسطوره، علل پیدایش آیین ها، اسطور ه ها و باورهای ساکنان نواحی مختلف، آیین های باستانی در سرزمین های کهن و دوره های اسطوره ای ساکنان زمین از مباحث دیگری است که در این کتاب مورد تحلیل و بررسی قرار می گیرد. «ماه و آب»، «رمز پردازی ماه»، «اعتقاد به فتیش و پرستش توتم»، «نمادها و باورهای قوم مایا»، «باورها و نمادهای قوم تاراسک»، «خدایان ودائی هند»، «پرستش جانوران» و «آئین ها و باورهای هند باستان» برخی از سرفصل های موجود در کتاب است.

معرفی کتاب دایره المعارف اساطیر و آیین های باستانی جهان 2

کتاب دایره المعارف اساطیر و آیین های باستانی جهان (جلد دوم)، یک کار پژوهشی در مورد تمام اساطیر و آیین های باستانی جهان است که به صورت مصور اساطیر و آیین های باستانی جهان را به زبان فارسی آورده است. در ابتدای کتاب مقدمه ای در مورد آیین ها و اساطیر جهان گفته شده و از زبان اسطوره شناسان به تصویر اساطیر و آیین ها و نقش آن در تمدن بشری پرداخته شده است.

و از صفحه ٣٣ به بعد به ترتیب حروف الفبا به معرفی اساطیر و آیین ها پرداخته شده است. از جمله معروف ترین این اساطیر و آیین ها آورده شده است که می توان به آئارو، آئاس، آئیپتوس، آئتیلا، آئسیموس، آئینیاس، آئوچین، آئو، آئوکوانگ، برهما، بودا، بها گاواتا، تائو، دائو، تانترا، جین، زرتشت، زروان، عیلامی، کنفوسیسو، گرهمه، لاما، ماویا ماکا، مافی و مزدک، ماهایانا، مغان، نیایش، و دایی، هندو، وندیدا، هفت سین، آب، آشور، آشور بانیپال، بین النهرین، سومر، اسطوره توفان در اساطیر عربی، آویسی، چین، مصر، بابل…. اشاره کرد.

از خصوصیات این دایره المعارف این است که اسامی و اعلان علاوه بر نوشتن ؟ به صورت فارسی هجای آوای آن به انگلیسی هم آمده تا راحت تر خوانده شود. و تمام اساطیر را با مکان آن آورده شده است که مربوط به کدام سرزمین است. در پایان این دایره المعارف، فرهنگ اصطلاحات و اسامی و اعلان ها با توضیح مختصر آن ها آورده شده است.

دایره المعارف اساطیر و آیین های باستانی جهان مجموعا در ۵٢١ صفحه نوشته شده است. گزیده متن اسطوره ها بازگوکننده چگونگی زندگی بشر، مناسک و آیین ها, تولد و مرگ و زندگی پس از مرگ انسان می باشد. در توجیه واژه اساطیر می توان گفت: «اساطیر واژه ای است تازی که از زبان عربی به زبان فارسی راه یافته است. معنی آن عبارت است از سخن های پریشان و بیهوده، افسانه های باطل، احادیث بی سامان و قصه های دروغ. اسطوره را باید نگرشی دانست که بیان تفکر و اندیشه بشر را با تخیل در هم آمیخته و به مرور زمان خود را به زندگی بشر تحمیل می کند.

معرفی کتاب دایره المعارف اساطیر و آیین های باستانی جهان 3

کتاب «دایره المعارف اساطیر و آیین های باستانی جهان » به مقوله آفرینش اساطیر و اقسام آن می پردازد. نخستین مبحث این کتاب، مقدمه ای براساطیر و آیین های باستانی جهان است و در آن از سوی دانشمندان، زبان شناسان، نژاد شناسان، مردم شناسان و فلاسفه، تعاریفی درباره واژه «اساطیر» ارائه می شود. تعریف آیین، چگونگی به وجود آمدن اسطوره، علل پیدایش آیین ها، اسطوره ها و باورهای ساکنان نواحی مختلف، آیین های باستانی در سرزمین های کهن و دوره های اسطوره ای ساکنان زمین از مباحث دیگری است که در این کتاب مورد تحلیل و بررسی قرار می گیرد.

«ماه و آب»، «رمز پردازی ماه»، «اعتقاد به فتیش و پرستش توتم»، «نمادها و باورهای قوم مایا»، «باورها و نمادهای قوم تاراسک»، «خدایان ودائی هند»، «پرستش جانوران» و «آئین ها و باورهای هند باستان» برخی از سرفصل های موجود در کتاب است.

این کتاب به بررسی حروف ت و ث و آیین‌های باستانی که نامشان با این دو حرف آغاز می‌شود، می‌پردازد. آیین‌هایی که در دوران باستان رواج داشتند و همچنین افسانه‌هایی که از آن روزگار بر جا مانده است، از زیباترین و پر رمز و رازترین آثاری است که از دنیای نیاکان ما، به جا مانده […]

معرفی کتاب دایره المعارف اساطیر و آیین های باستانی جهان 4

این کتاب به بررسی حروف ت و ث و آیین‌های باستانی که نامشان با این دو حرف آغاز می‌شود، می‌پردازد.

آیین‌هایی که در دوران باستان رواج داشتند و همچنین افسانه‌هایی که از آن روزگار بر جا مانده است، از زیباترین و پر رمز و رازترین آثاری است که از دنیای نیاکان ما، به جا مانده است. با بررسی عمیق در این آیین‌ها و داستان‌های اسطوره‌ای و باستانی می‌توان به مطالب مهمی از جمله، نوع نگاه آنان به زندگی، فرهنگ، تاریخ و تمدن و … دست یافت.

غلامرضا معصومی در کتاب دایر‌ه‌المعارف اساطیر و آیین های باستانی جهان (جلد چهارم) به بررسی آیین‌های باستانی و همچین اساطیری می‌پردازد که نامشان با یکی از دو حرف ت و ث آغاز می‌شود. این اثر همچنین عکس‌های بسیاری دارد که راهنمای خوبی برای شناخت بهتر مطالب مطرح شده در کتاب است.

بریده‌ای از کتاب دایره‌المعارف اساطیر و آیین‌های باستانی جهان

مکتب تائو یا همان تائوئیسم (Taoism) به لائوتسه (Laozi) حکیم (متوفای ۵۱۷ ق م) منسوب است. در اینکه آیا وی وجود خارجی داشته است یا صرفا یک شخص افسانه‌ای است، میان دانشمندان اختلاف وجود دارد. کسانی که لائوتسه را شخصی افسانه‌ای می‌دانند، می‌گویند فلسفه منسوب به وی از زمان کنفوسیوس (Confocius) قدیم‌تر است و رساله تائو ته چینگ (Ching Te Tao) نیز قبلا وجود داشته است. کتاب تائو ته چینگ مهم ترین مأخذ تائوئیسم می‌باشد. چوانگ تسه (Tze Chuang) دومین متفکر مذهب تائو در روشن کردن اصول آن مکتب مهم، نقش بسزایی داشته است. معنی تائو راه است و این کلمه گاه به معنای راه طبیعت و گاه به معنی راهی که پیروان این فلسفه برای زندگی مقرون به خرد برگزیده اند، به کار می‌رود. تائو در اساس، راه اندیشیدن یا بلکه نیندیشیدن است، زیرا در نظر تائوگرایان، فکر امری سطحی و فقط در مباحثات سودرسان است. وگرنه برای زندگی، بیشتر زیان بخش است تا مفید. به زعم تائوگرایان با طرد عقل و تفکر و اختیار، به حیاتی محقر و مقرون به گوشه گیری و سادگی و تأمل در طبیعت می توان راه یافت. دانش، فضیلت نیست، بلکه برعکس، هر چه دامنه آموزش ها وسعت گرفته، بر شمار اراذل افزوده است. دانش از خرد نیز به دور است، زیرا میان یک خردمند عارف و یک دانشمند روشنفکر تفاوت بسیار وجود دارد. بدترین حکومتی را که می توان تصور کرد حکومت فیلسوفان است، اینان هر یک از جریانات طبیعی را با نظر خود مسخ می کنند و قدرت سخنوری و پندارسازی آنان درست نشانه ای است از ناتوانی آنان در عرصه کردار. در این وحدت کیهانی، همه تناقضات مستهلک می‌شوند و همه متمایزات زایل می‌گردند و همه افراد جمع می‌آیند.

معرفی کتاب دایره المعارف اساطیر و آیین های باستانی جهان 5

کتاب دایره المعارف اساطیر و آیین های باستانی جهان (جلد پنجم) اساطیر در جوامع ابتدایی اعتقادات انسان را بیان می کردند، پژوهش در اساطیر و آگاهی از آن ها به شناخت بردوره های مختلف کمک می کند. کتاب حاضر پژوهشی است در این باب که به معرفی اساطیر و چگونگی به وجود آمدن اسطوره های مختلف و پیدایش و اعتقادات مختلف و باورها و آیین های باستانی در اقوام مختلف جهان در طول تاریخ پرداخته است. کتاب «اساطیر و آیین های باستانی جهانی» به مقوله آفرینش اساطیر و اقسام آن می پردازد. تعریف آیین، چگونگی به وجود آمدن اسطوره، علل پیدایش آیین ها، اسطور ه ها و باورهای ساکنان نواحی مختلف، آیین های باستانی در سرزمین های کهن و دوره های اسطوره ای ساکنان زمین از مباحث دیگری است که در این کتاب مورد تحلیل و بررسی قرار می گیرد. «ماه و آب»، «رمز پردازی ماه»، «اعتقاد به فتیش و پرستش توتم»، «نمادها و باورهای قوم مایا»، «باورها و نمادهای قوم تاراسک»، «خدایان ودائی هند»، «پرستش جانوران» و «آئین ها و باورهای هند باستان» برخی از سرفصل های موجود در کتاب است. جلد دوم کتاب، یک کار پژوهشی در مورد تمام اساطیر و آیین های باستانی جهان است که به صورت مصور اساطیر و آیین های باستانی جهان را به زبان فارسی آورده است. در ابتدای کتاب مقدمه ای در مورد آیین ها و اساطیر جهان گفته شده و از زبان اسطوره شناسان به تصویر اساطیر و آیین ها و نقش آن در تمدن بشری پرداخته شده است. و از صفحه 33 به بعد به ترتیب حروف الفبا به معرفی اساطیر و آیین ها پرداخته شده است. از جمله معروف ترین این اساطیر و آیین ها آورده شده است که می توان به آئارو، آئاس، آئیپتوس، آئتیلا، آئسیموس، آئینیاس، آئوچین، آئو، آئوکوانگ، برهما، بودا، بها گاواتا، تائو، دائو، تانترا، جین، زرتشت، زروان، عیلامی، کنفوسیسو، گرهمه، لاما، ماویا ماکا، مافی و مزدک، ماهایانا، مغان، نیایش، و دایی، هندو، وندیدا، هفت سین، آب، آشور، آشور بانیپال، بین النهرین، سومر، اسطوره توفان در اساطیر عربی، آویسی، چین، مصر، بابل…. اشاره کرد. از خصوصیات این دایره المعارف این است که اسامی و اعلان علاوه بر نوشتن ؟ به صورت فارسی هجای آوای آن به انگلیسی هم آمده تا راحت تر خوانده شود. و تمام اساطیر را با مکان آن آورده شده است که مربوط به کدام سرزمین است. در پایان این دایره المعارف، فرهنگ اصطلاحات و اسامی و اعلان ها با توضیح مختصر آن ها آورده شده است. گزیده متن اسطوره ها بازگوکننده چگونگی زندگی بشر، مناسک و آیین ها, تولد و مرگ و زندگی پس از مرگ انسان می باشد. در توجیه واژه اساطیر می توان گفت: «اساطیر واژه ای است تازی که از زبان عربی به زبان فارسی راه یافته است. معنی آن عبارت است از سخن های پریشان و بیهوده، افسانه های باطل، احادیث بی سامان و قصه های دروغ. اسطوره را باید نگرشی دانست که بیان تفکر و اندیشه بشر را با تخیل در هم آمیخته و به مرور زمان خود را به زندگی بشر تحمیل می کند.

درباره نویسنده:

غلامرضا معصومی، پژوهشگر و کارشناس آثار تاریخی و باستانی ایران، فروردین ماه سال۱۳۱۷ در جزین -همدان متولد شد. دوران کودکی را تا ۶سالگی در مکتب‎خانه به آموختن قرآن کریم صرف کرد، ضمن این که کتاب «نساب الصبیان» را خوانده و اشعار آن را حفظ کرده بود. او پس از این دوره وارد دبستان کمال شهر تاریخی همدان شد.

 سپس به مدرسه علمیه و دبیرستان سینا رفت و کلاس پنجم را در آنجا گذراند. مدرک دیپلم خود را در سال۱۳۳۴ از دبیرستان دارالفنون تهران گرفت. بلافاصله در کنکور دانشگاه شرکت کرد و در رشته باستان‎شناسی، حقوق و زبان انگلیسی پذیرفته شد. به دلیل علاقه بسیار به آثار باستانی و بناهای تاریخی، رشته باستان‎شناسی را انتخاب کرد و مشغول تحصیل شد.

او تحصیلات خود را در مقطع کارشناسی در سال۱۳۳۸ به پایان رساند و در اداره هنرهای زیبای وقت استخدام شد و در این هنگام مدرک کارشناسی‎ارشد خود را در رشته باستان‎شناسی گرفت. در این اداره با سفر به مناطق مختلف ایران با تحقیق درباره فرهنگ‎ها و سنت‎های مردم هر منطقه، پژوهشی در حوزه مردم‎شناسی و فولکلور انجام داد. حاصل این فعالیت‎ها و سفرها چاپ مقاله‎هایی در این‎باره در مجله‎های دانشمند دنیای علم و بررسی‎های تاریخی بود، که بعدها در خارج از ایران این پژوهش‎ها را زیر نظر دکتر صادق‎کیا، استاد زبان پهلوی دانشگاه تهران، درباره گویش‎های مردم کامل کرد. معصومی مدرک دکترای افتخاری خود را از یکی از دانشگاه‎های خارج از کشور دریافت کرده است.