کتاب ژانر وحشت نوشته بریجیت چری است که با ترجمه شاهین رحمانی در نشر بیدگل منتشر شده است.
سینمای وحشت ژانری با موفقیت گسترده، اما درعینحال، بهلحاظ فرهنگی، نامطلوب است که قدمتی به اندازهٔ خود تاریخ سینما دارد و اگر مجموع فیلمهای اخیر در خردهژانرهای وحشت فراطبیعی و هرزهنگاری شکنجه را مدنظر بیاوریم که گسترهٔ وسیعی از سبکها و اصول زیباییشناختی را دربرمیگیرد، همچنان در حال شکوفایی است. این ژانر مخاطبانِ خاص خود را در همهجا سرگرم میکند، اما به چشم دیگران عنصری بدخیم میآید.
بریجید چری مروری جامع بر فیلمهای ترسناک میکند و کارکرد ژانر وحشت را موردبررسی قرار میدهد. چری در شیوههای تولید تصاویرِ انباشته از خونوخونریزی و امر غریب در فیلمهای ترسناکاز طریق فناوری فیلم و تمهیدات سینماییکندوکاو میکند و خلق رعبووحشت و انزجار در بینندهتوسط ابزارهای سینمایی و سبکیرا تحلیل میکند.
کتاب ژانر وحشت، در ادامه، با بررسیِ بازنماییِ گروههای هویتیِ مختلف و پرداختن به اضطرابات اجتماعی در سینمای وحشت و تصویری که جامعه و این ژانر از یکدیگر ارائه میدهند، به کاوش در نقش سینمای وحشت در جامعه و فرهنگ میپردازد. همچنین طیف متنوعی از سینماهای ملیِ هم متقدم، هم متأخر را مورد بحث قرار میدهد، ازجمله فیلمهایی معیار مانند: نفرین فرانکنشتاین، کلبهٔ وحشت، شب مردگان زنده، کندیمن، جینجر از کوره درمیرود و اره.
درباره نویسنده:
بریجید چری (Brigid Cherry) (متولد: 4 فوریه 1957) مدرس ارشد هنرهای رسانه ای در کالج دانشگاهی سنت ماری است که در میان آنها دوره های سینمای وحشت، فیلم فرقه و تلویزیون و فرهنگ جوانان را نیز می آموزد. او به تازگی یک کتاب راهنمای فیلم درباره سینمای ترسناک برای Routledge نوشت.
بخشی از کتاب ژانر وحشت
سینتیا فریلند در برهنه و نامرده (۷۴-۲۷۳: ۲۰۰۰) استدلال میکند که فیلمهای ترسناک جذاب هستند زیرا:
در پرداختن به ترسها و محدودیتهای انسانی، پیرو سنتی طولانی در آفرینش هنریاند که به ترسها و محدودیتهای انسانی میپردازند و آدمی را به مقابله با هیولاهایی وامیدارد که نظم طبیعی ــــ نظم حاکم بر مرگ و زندگی، طبیعی/مافوق طبیعی یا انسانی/غیرانسانیرا بر هم میریزند. این فیلمها تهدیدات واضح و مبرهن علیه ارزشها، برداشتها، و خودِ سلامت ذهنی و جسمانیِ ما را به تصویر میکشند. (…) چنین فیلمهایی، همچون دیگر سازههای فرهنگی، بسیاری از تواناییهای درهمتنیدهٔ انسانی ما را درگیر میکنند. شاید فیلمهای ترسناک ایجاد واکنشهایی کاملاً جسمانی یا تنانی مثل ترس، انزجار، اضطراب یا نفرت را هدف گرفته باشند، اما واکنشهای پیچیدهتر عاطفی و ذهنی را نیز برمیانگیزند. فیلمهای مورد بحث منظری از جهان ارائه میکنند که ممکن است کنش در آن معنا داشته یا نداشته باشد، هیولاها در آن همدلیبرانگیز باشند یا نباشند، آدمهای شریر در آن سرآخر پیروز شوند یا نشوند.
همانطور که چکیدهٔ فریلند نشان میدهد، اینکه چه چیزِ ژانر وحشت جذاب است مسئلهای پیچیده است. بااینکه فیلمهای ترسناک چنان بهلحاظ زیباییشناختی طراحی شدهاند تا مجموعهای مشخص از تأثرات و واکنشهای آزارنده در بیننده بیافرینند، بسیاری از مردم از تماشای طیفی بسیار گسترده از فیلمهای ترسناک، بنابر علل مختلف، آشکارا لذت میبرند یا سرگرم میشوند. تلاشهای نظری و نقادانه در توضیح این جذابیت بههمینسیاق چندوجهی هستند و درنتیجه یافتن توضیحی سرراست برای جذابیت ژانر وحشت ممکن است مشکل باشد.
فهرست مطالب کتاب
1: ژانر وحشت: فرم و کارکرد
2: زیباییشناسی و محرکهای عاطفیِ ژانر وحشت
3: سینمای وحشت و لذات آن
4: وحشت و برهۀ فرهنگی
یادداشت ها
فیلمشناسی
