کتاب سینوهه اثر میکا والتاری دربارهی پزشکی مصری به همین نام اس. سینوهه سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۳۵ قبل از میلاد در تنهایی و تبعید و در داغ دلتنگی برای وطنش تبس، داستان زندگی خود را از کودکی در شرایط عادی و حتی کمی دشوار، تا پزشک مخصوص فرعون شدن، و سفرهایش به کشورهای آسیای صغیر و جریان تبعیدش را به رشته تحریر درآورده است. داستان زندگی او در عین تاریخی بودن با داستانهای رنگارنگ و آداب و رسوم شرق مدیترانه در زمان فراعنه آمیخته شده است.
درباره کتاب سینوهه:
پادشاهی میانه مصر باستان شاهد شروع نگارش رسمیتر و پیوند بیشتر مردم به آن شامل: خطوط مذهبی، یادداشتهای اداری، نوشتههای داستانی عمیقتر بوده و داستان سینوهه یکی از نمادینترین داستانهای این دوره بود. داستانی که بینشی منحصربهفرد از ۴۰۰۰ سال پیش مردم مصر ارائه میدهد و در خصوص جهانبینی، پرستش و شیوه زندگی مصریان باستان صحبت میکند.
کتاب تاریخی سینوهه نوشته میکا والتاری نویسندهی فنلاندی است که اولین بار در سال ۱۹۴۵ منتشر شد و در سال ۱۹۴۹ به زبان انگلیسی نیز چاپ شد. این کتاب اولین و موفقترین کتاب تاریخی والتاری است که او را به شهرت جهانی رساند. داستان کتاب درباره شخصی است که در هنگام تولد او را در یک سبد به رود نیل سپرده بودند. خانواده نسبتا فقیری که سالها صاحب فرزند نشده بودند او را پیدا میکنند و به فرزندی میپذیرند. سینوهه از نظر ظاهر و رنگ پوست شبیه مردم آن منطقه و خانواده خود نبود. کودکی با استعداد و آرام بود و در کنار ناپدری خود که پزشک افراد ضعیف جامعه بود شاگردی میکرد و آموزش میدید. سپس با وساطت پدر به دارالحیات که دانشگاه پزشکی آن دوران بود راه پیدا کرد و با نشان دادن استعداد به مدارج بالایی رسید، تا جایی که به دربار فرعون راه پیدا کرد. سپس با استفاده از تجربه و بصیرت خود در دوره میانسالی پس از سفرهای پیدر پی، به مردم کشور خود بسیار کمک کرد.
داستان سینوهه با اتفاقات رنگارنگ و متنوع، تلخ و شیرین، گیرا، پر از عشق و غم و مبارزه، شجاعت و جنگ و رقابت حاکمان است. همچنین جملات نغزی در گوشه گوشه کتاب سینوهه ذکر شده که خواندنی است؛ و نشان میدهد دانش و درک این پزشک از زمان خود فراتر بوده است. مثلا در جایی سینوهه میگوید آنچه مردم از آن الهام میگیرند، گذشته و آینده است، نه زمان حال.
درباره میکا والتاری
میکا والتاری نویسنده فنلاندی متولد سپتامبر سال ۱۹۰۸ در هلسینکی است که بیشتر به خاطر رمان پرفروش مصری سینوهه به شهرت رسید. علاوه بر رمان، آثار دیگری از او همچون شعر؛ داستان کوتاه، رمان جنایی، نمایشنامه، مقاله و… به یادگار مانده است. پدرش کشیش بود و مادرش از شاگردان او بود. او در پنج سالگی پدرش را از دست داد و مادر ۲۵سالهاش به تنهایی عهدهدار بزرگ کردن او و دو فرزند دیگر خانواده شد. والتاری در زمان کودکی خود شاهد جنگ بود که به گریختن آنها به شهری دیگر انجامید. او بعدا به میل عمویش در رشته الهیات دانشگاه هلسینکی ثبتنام کرد، اما بعدا به فلسفه، زیباییشناسی و ادبیات جذب شد و الهیات را رها کرد. سپس همکاری خود را با مجلات مختلف شروع کرد و به سراییدن شعر پرداخت. آنگاه اولین کتاب خود را در سال ۱۹۲۵ به انتشار رساند. همچنین او در محافل ادبی بسیاری به فعالیت پرداخت و اغلب نتایج خوبی کسب مینمود.
والتاری نویسنده ژانرهای مختلفی بود، و برنامه کاری بسیار شلوغ و خستهکنندهای در زندگی داشت. کمکم به بیماری شیدایی مبتلا شد تا حدی که بخشی از درمان او در بیمارستان انجام شد. بعدها دختر او ساتو والتاری نیز به جرگه نویسندگان پیوست.
آیا کتاب سینوهه یک داستان واقعی است؟
در خصوص سینوهه، بین مصرشناسان بحثهای مداومی وجود دارد که بر اساس وقایع واقعی مربوط به فردی به نام سینوهه فرزند چنار نوشته شده است یا خیر. اما به خاطر همپوشانی برخی یافتهها و لوحها احتمال زیادی برای وجود این شخص وجود دارد. یکی از منابع یک استراکون است که در ادامه به آن اشاره میشود.
کتاب سینوهه در کجا کشف شد؟
در موزه مصر یک استراکون سنگ آهک با بیش از یک متر طول وجود دارد، که به احتمال زیاد بزرگترین استراکون موجود است و در مقبره sennutem کشف شده است. این لوح آغاز داستان سینوهه مربوط به سلسله دوازدهم است که به خط هیراتیک نوشته شده است. هیراتیک روشی ساده و سریع برای نوشتن آثار ادبی، اداری و متون مذهبی برجستهتر بود.
شناختهترین نسخههای سینوهه بر روی پاپیروس مربوط به سلسلهر ۱۲ و ۱۳ یعنی ۱۷۰۰-۱۹۰۰ قبل از میلاد است و این آثار برلین ۳۰۲۲ و ۱۰۴۹۹ نامگذاری شدهاند. لازم به ذکر است که این نسخ بهترین منبع ترجمه شناخته شده است. با ساخت ماکت کل اثر، باستانشناسان تخمین زدهاند که احتمالا این اثر در پاپیروسی به طول ۵ متر نوشته شده که به چهارده قسمت تقسیم شده است و تعداد کل کلمات در ترجمه انگلیسی ۴۵۰۰ کلمه بوده است.
نسخههای برلین از پاپیروس هستند اما احتمالا نسخههای نوشتهشده توسط دانشآموزان کتابت بر روی تکههای سنگ آهک نوشته شده است.
از کتاب سینوهه چه اقتباسی صورت گرفته است؟
با الهام از کتاب سینوهه فیلمی به نام «مصریها» در سال ۱۹۵۴ به کارگردانی مایکل کورتیز به روی پرده رفت. این داستان روایت پزشکی به نام سینوهه در مصر باستان است که نقش آن را ادموند پوردوم بازی کرده است. در این فیلم سینوهه جان مرد جوانی را از تشنج نجات داده و جوان بعد از به هوش آمدن خود را فرعون معرفی میکند، و سینوهه را پزشک سلطنتی اعلام میکند. اما پس از یک شکست عاشقانه و از دست دادن والدینش، دربار را ترک نموده و مورد غضب فرعون قرار میگیرد.
