گیلگمش پادشاهی خودکامه و پهلوان که نیمهآسمانی است دوسوم وجودش ایزدی و یکسومش انسانی است. حماسه گیل گمش با ذکر کارها و پیروزیهای قهرمان آغاز میشود به گونهای که او را مردی بزرگ در پهنه دانش و خرد معرفی میکند. از جمله او میتواند توفان را پیشبینی کند. مرگ دوست صمیمیاش اِنکیدو او را بسیار منقلب کرده و گیل گمش پای در سفری طولانی در جستجوی جاودانگی میگذارد، سپس خسته و درمانده به خانه بازمیگردد و شرح رنجهایی را که کشیده بر گلنوشتهای ثبت میکند.
اسطوره گیلگمش که در اصل سومری است و در روایتهای بابلی و آشوری به دست ما رسیده، گرچه به سه هزار سال پیش برمیگردد امروز نیز سخنی برای گفتن دارد. گیلگمش نخستین قهرمان تراژیکی است که حماسه او داستان شکوه و زاری آدمی از غم میرایی است.
پیرامون ترجمه های فارسی این کتاب و ناشرین قطعا مانند بسیاری از کشورهای جهان که آثار مطرح دیگر کشورها را به زبان کشور خود برگردانده ما نیز در ایران مترجمین و ناشرین معتبر خوبی کتاب گیلگمش را بفارسی ترجمه کردند که از میان این مترجمان احمد شاملو نام آشناست.که بلاشک با ترجمه ایشان روحیدیگر بر این شاهکار افزوده اما براستی ترجمه دکتر حسن صفوی که در دهه پنجاه توسط انتشارات امیر کبیر به چاپ رسید یکی از بهترین ترجمه های کتاب گیلگمش بفارسی است کتاب گیل گمش نخستین داستان حماسی تاریخ در جهان بوده کهباقی مانده از لوح های گلی است.افسانه ای بین النهرین از حماسه گیل گمش برای جنگیدن برای احیاء عمر دوستش آنکیدو حماسهٔ گیلگامش یا حماسهٔ گیلگَمِش یکی از قدیمیترین و نامدارترین آثار حماسی ادبیات دوران تمدن باستان است که در منطقهٔ میانرودان شکل گرفتهاست. قدیمیترین متون موجود مرتبط با این حماسه به میانهٔ هزارهٔ سوم پیش از میلاد مسیح میرسد که به زبان سومری میباشد. از این حماسه نسخههایی به زبانهای اَکِدی و بابِلی و آشوری موجود است. این حماسه در سال ۱۸۷۰ توسط جورج اسمیت ترجمه و منتشر شدهاست.
