کتاب دموکراسی روی کرسی، توسط محمد حنیف نوشته شده است. داستان سیاسی عرصه بکری در ایران دارد، اما کتاب دموکراسی روی کرسی میتواند بیشتر و جدیتر به مسائل درون داستان سیاسی ورود کند.
کتاب حاضر در سه فصل تنظیم شده است؛ در فصل اول این مسئله بررسی میشود که اصلاً داستان سیاسی چه تعریفی دارد و چه تفاوتی با دیگر گونه ها با آن وجود داشته و در حال بحث بر سر این موضوع است که جایگاه داستان سیاسی از منظر اندیشمندان مختلف کجاست و به این مهم به صورت آکادمیک پرداخته میشود.
در فصل دوم و سوم ظهور داستان سیاسی در ایران بررسی میشود که هم زمان با داستان نویسی و بعد از آن تحولاتی که طی دورههای مختلف ایران از نظر سیاسی با آن روبرو بوده و تاثیر این تحولات در شکل دادن به درون مایههای ادبیاتی چگونه بوده است، مورد بررسی قرار گرفته و آنچه بعد از انقلاب بیشتر به آن پرداخته شده یک گونه سیاسی داستان انقلاب است.
نگاههای مختلف به اصل انقلاب و آثار متعدد در این دوره در کتاب دموکراسی روی کرسی در فصل دو و سه مورد بررسی قرار گرفته است. از نظر نویسنده، این کتاب دو ویژگی متمایز دارد؛ یکی اینکه در این کتاب دورههای تاریخی ایران از سال ۱۲۸۵ تا به امروز مورد تقسیمبندی قرار گرفته و تاثیر این دورهها بر روی آثار تاریخی با تعمق کامل بررسی شده و ویژگی دیگر این اثر تأثیر تحولات اجتماعی و جمعیتی در شکلدهی به داستان سیاسی است.
در این کتاب به مباحث متنوعی درباره داستان سیاسی مانند سیر ورود ادبیات داستانی به ایران و تأثیر دورههای سیاسی در تحول آن؛ تعریف داستان سیاسی؛ داستان انقلاب؛ داستان انقلاب اسلامی و ارائه تاریخچه و سیر بررسی آکادمیک آن؛ گونهبندی داستان سیاسی و بیان ویژگیهای زیرگونههای داستان انقلاب و داستان سیاسی؛ معرفی مهمترین داستاننویسان ایرانی که به موضوعات سیاسی پرداختهاند؛ روند تحول داستان سیاسی در ایران و مسائل مربوط به داستان انقلاب و معرفی آثار برجسته و برگزیده در این حوزه، پرداخته شده است.
نگارنده کوشیده است پژوهشی بیطرفانه و مستند ارائه دهد؛ ازاینرو گاه برخی موضوعات از نظرگاههای مختلف بررسی شده است.
گزیده کتاب دموکراسی روی کرسی
در تعامل بین هنر و سیاست با هنر متعهد، به سه دسته زیر اشاره میشود:
دسته اول: هنر یا داستانی که از سیاست الهام گرفته است، همچون قلعه حیوانات جورج اورول
دسته دوم: هنر یا داستانی که در خدمت سیاست است، همچون دنآرامشولوخف
دسته سوم: هنر یا داستانی که به اشتباه سیاسی خوانده میشود، ولی تفسیر نویسندهاش با تأویل منتقدان فرق دارد. همچون رمان شوخی میلان کوندرا که رمانی سیاسی خوانده میشود، ولی خود نویسنده معتقد است شوخی داستانی عاشقانه است.
