سده سنگ و الماس: تاریخ معاصر ایران 1300-1399 ( دو جلدی)، نشر همشهری

تاریخ بی‌بهانه در روزنامه‌های فارســی معنایی ندارد. قرن چهاردهم هجری به پایان می‌رسد و تقویم‌ها با دو عدد13برای همیشه خداحافظی می‌کنند.100سال از تاریخ هجری شمسی که در همین قرن به‌عنوان مبدأ تاریخ ایران معرفی شد، خواهد گذشت و صفحه ســفید قرن تازه در برابر ما قرار خواهد گرفت. برای چنین میعادگاه تاریخی‌چشمگیری روزنامه‌های فارسی هر کدام تدارکی برای مخاطبان خود دیده‌اند. روزنامه همشهری هم تحفه‌ای به نام «سده سنگ و الماس» به‌ همین مناسبت در میان صفحات دیگرش برای مخاطبان تقدیــم کرد. در این 4صفحه به مرور رویدادهای سیاســی، اجتماعی، فرهنگی، ورزشــی و هنری ایران و به خصوص شهر تهران از سال 1300تا آخرین سال این قرن مرور شد. در این صفحات بیش از30روزنامه‌نگار که در حوزه‌های خود سال‌ها کار کرده‌اند، با تصاویر و شرحی که بر آنها نوشته‌اند، تلاش کردند تصویری از هر سال این قرن را از زاویه نگاه خود خلق کنند. نوشته‌های کوتاه و استفاده حداکثری از تصاویر و اسناد، روشی است که در این صفحات در پیش گرفته شده. هدف ما برای خوانندگانی که درک مطالب با سریعترین روش را جســتوجو می‌کنند، ایجاد یک چشــم‌انداز نه کامل بلکه کافی از یک ســال بود. برای رویدادهای مهم و چهره‌های تأثیرگذار، ویژه‌نامه‌هایی منتشــر شــد. از 28تیر ماه تا 12بهمن سال 1399تعداد 131شماره از ویژه‌نامه سده ســنگ و الماس همراه روزنامه همشهری منتشر شد. با توجه به استقبال خوانندگان عزیز از این مجموعه، موسسه همشهری تصمیم گرفت آن را قطع متفاوت از روزنامه و به صورت یکدوره دو جلدی منتشر کند. صفحاتی که در ابتدای هر دهه آمده، تصویر اول ویژه نامه های منتشر شده در روزنامه است.

ســده ســنگ و الماس تجربه تازه‌ای در روزنامه‌نگاری تاریخی محســوب می‌شود.

ایران ۱۰۰ سال پیش در تعلیق به سر می برد؛ جایی که در آغاز قرن جدید، آشوبی تازه آغاز شده بود و «وطن ما» در عسرت و ناامیدی و میل به پیشرفت و توسعه به سر می برد. آمال ایرانیان بعد از جنبش مشروطه چنان از بین رفته بود که در جای جای کشور بلوا به پا بود و دولت مرکزی ناتوان از ارتباط با دیگر ولایات عملا قدرت اعمال نفوذ نداشت.

در چنین شرایطی ایرانی که به نظر می رسید در شرف ایرانستان شدن است، وارد قرن جدید شد. امروز ۱۰۰ سال بعد از ۱۳۰۰ می توانیم در یک مقایسه تاریخی دیروز و امروز را دریابیم که راهی که پیموده به چه صورت بوده است. ویژه نامه قرن همشهری، شما را به مسیر طی شده تاریخ یک سده اخیر می برد؛ پلی از گذشته تاریخی به سوی آینده پیش رو.

نامش را سده «سنگ و آلماس» گذاشته ایم؛ شاید بتوانیم از معدن پربار تاریخ معاصر ایران حداقل بهره ای را به ذهن تاریخ زده مخاطب ایرانی برسانیم. چه خوب و بد، ما با گذشته تاریخی خودمان زیست می کنیم و از این رو در زندگی مقایسه ای مان از دیروز برای امروز، مثالی، طعنه ای، خاطره ای، روایتی و… می جوییم.

ما در ویژه نامه سنگ و الماس، سعی کرده ایم از بهترین عکس های تاریخی، اسناد و روایت های دست اول بهره ببریم. فکر می کنیم اگر بخواهیم راه طی شده را مورد بررسی قرار دهیم باید حتما منابع دست اول و یا کمتر منتشرشده را در روایتمان مورد ارزیابی قرار دهیم، چه آنکه شناخت پدیده ها و وقایع تاریخی بدون در نظر گرفتن محیط و زیست اجتماعی و سیاسی در جغرافیای زمانی و مکانی خاص خودش ممکن نیست.