شهریور 1320: اسرار حمله متفقین به ایران، محمدقلی مجد، ترجمه علیاکبر رنجبرکرمانی
شهریور ۱۳۲۰ کتابی با هدف بررسی سالهای پایانی حکومت رضاشاه و نگاهی به نفرت مردم از او و حکومتش و شروع بحث برانگیز حکومت محمدرضا شاه به رشته تحریر درآمده است. این کتاب اولین کتاب مستند به زبان انگلیسی از وقایع پیش آمده در زمان جنگ جهانی دوم ایران است که در دسترس علاقهمندان قرار گرفته است. شهریور ۱۳۲۰ که در ۱۵ فصل و ۶۹۲ صفحه نگاشته شده است به موضوعاتی چون شرایط ایران در آستانه جنگ و بررسی اقدامات متفقین ، کشف حجاب زنان، روابط ایران با قدرتهای بزرگ در آستانه جنگ جهانی، سقوط رضا شاه، سیاست بریتانیا و شوروی در حمله به ایران، جنگ هشتاد ساعته، تغییر شاه و اشغال نظامی تهران، تحولات سیاسی تهران و… پرداخته است. بخش ضمیمه کتاب هم که شامل نطق رادیویی محمد علی فروغی در ۱۵ مهر۱۳۲۰ و نطق دشتی پس از فرار رضاشاه به همراه تصاویر و ذکر نام اشخاص است قدمی بلند در تکمیل این اثر است.
۲۵اوت، ۲۰۱۱ هفتادمین ســالروز حمله نیروهای مســلح روس و انگلیس به ایران با نام رمز «عملیات دیدار» است. اشــغال ایران از سوی متفقین و در پیامد آن، برکناری شاه وقــت و جایگزینی ولیعهد او، یکی از مهم تریــن و قابل توجه ترین رخدادهای تاریخ معاصر ایران اســت؛ و در عین حال آن طور که باید و شاید به آن پرداخته نشده است. تاریخ ایران در دوره پیش از ظهور رضاشاه و برآمدن سلسله پهلوی در سال های، ۱۹۲۰ نسبتاًً به خوبی مورد بررسی و مداقه قرار گرفته، اما تاریخ سال های پایانی حکومت رضاشاه، نفرت مردم از او، حمله متفقین به کشور، فروپاشی سریع رژیم رضاشاه و سقوط او، و جانشینی پسرش، محمدرضاشــاه، عملا بدون بررسی دقیق باقی مانده و پرده از حقایق و دقایق آن برداشته نشــده است. ارزیابی درســت و معنادار از رضاشــاه و حکومت او، بدون بررسی و مطالعه ســال های پایانی ســلطنت او و طرز سقوط او ممکن نیســت. هم چنین ارزیابی درست از دوران محمدرضاشــاه، بدون مطالعه و بررسی و تحقیق دقیق درباره آغاز شوم و نکبتبار ســلطنت او نیز امکانپذیر نیســت. این کتاب اولین تاریخ دقیق و مستند از این وقایع به زبان انگلیســی است.
