این روزها کتاب‌هایی در سطح دنیا متداول شده که بسیار کوتاه هستند، شاید بشود اسمشان را گذاشت: کتابک، خواندنی‌های کوتاه یا کتابچه. از قضا این «خواندنی‌های کوتاه» بسیار مورد استقبال قرار گرفته‌اند. دلیلش ساده است. مردم دیگر وقت و حوصلهٔ سابق را برای خواندن کتاب‌های قطور و طولانی ندارند.
این چکیده‌ها به دست یک نویسندهٔ انگلیسی‌زبان به شیوهٔ دقیق و علمی نوشته شده و هدفش ایجاد انگیزه به مطالعهٔ ادبیات کلاسیک است.
پس دیگر نیازی نیست برای مطالعهٔ رمان‌های محبوب خود، کتاب‌هایی قطور تهیه کنید؛ «نوولا» چکیده‌هایی مفید و دقیق از رمان‌ها برای شما فراهم آورده تا اگر به رمانی خاص علاقه داشتید، به مطالعهٔ نسخهٔ کامل آن هم بپردازید و از خواندن ادبیات کلاسیک لذت بیشتری ببرید.
«چکیدهٔ پنجاه رمان کلاسیک»، کتابی برای معرفی رمان‌های برگزیده است، از «دل تاریکی» اثر کنراد گرفته تا «آنا کارنینا» اثر لئو تولستوی.
داستان کتاب چکیده رمان ماه الماس از این قرار است: تاریخ الماس زرد یا ماه‌الماس به قرن یازدهم و معبد هندوی سومنات مقدس برمی‌گردد. در آن روزگار، ماه الماس بر پیشانی یک الههٔ هندو می‌درخشیده. وقتی که معبد توسط یک فاتح مسلمان تسخیر شد، الماس به طور مخفیانه به جای امنی در یکی از شهرهای مقدس هند انتقال داده شد. الههٔ حاکم آن‌شهر دستور داد که سه روحانی باید روز و شب آن‌را نگهبانی کنند. روحانیان متعهدانه از آن مواظبت کردند تا در اوایل سدهٔ هجدهم، فاتحان مسلمان به معبد حمله کردند و الماس به مالکیت فرمانده‌ای مسلمان درآمد. در اواخر همان قرن، سلطانِ سرینگاپاتام الماس را در دستهٔ دشنه‌ای جای داد و آن را در خزانهٔ کاخش نگه داشت. در تمام آن سال‌های حکومت اسلامی در هند، سه روحانی نگهبان خود را مسلمان وانمود کردند و از الماس محافظت کردند. در ماه می سال ۱۷۹۹، بریتانیایی‌ها به قلعهٔ سرینگاپاتام یورش بردند و سه نگهبان توسط سرهنگ جان هرنکسل کشته شدند که یکی از آن‌ها هنگام مرگ دشنه را در دست داشت. روحانی هندو در لحظهٔ جان باختن سر در گوش هرنکسل کرد و گفت «ماه‌الماس انتقامش را از تو و اهل تو خواهد گرفت.» این زمزمه توسط پسرعموی هرنکسل که شاهد صحنه بود برای آیندگان ضبط شد… .
بخشی از کتاب چکیده رمان ماه الماس
«طی ماجرایی الماس از خانهٔ جولیا دزدیده می‌شود. دو سال بعد، در سال ۱۸۵۰، فرزند مأمور اجراییِ سرهنگ هرنکسل، آقای فرانکلین بلیک طی تحقیقی سعی می‌کند که بیگناهی افراد دخیل در ماجرای ربوده شدن الماس را ثابت کند. او افرادی را می‌بیند که نکاتی از آن زمان و رویدادها در ذهن دارند. از آن‌ها دربارهٔ رابطه‌شان با وقایع می‌پرسد. و تمامی این گزارشات داستان الماس گمشده را تشکیل می‌دهد.
گابریل بترج، خدمتکار با وفای جولیا وریندر از پانزده‌سالگی در خانهٔ هرنکسل برای سه دختر لرد هرنکسل یعنی آدلید، کارولین و جولیا پیشخدمتی می‌کرده است. وقتی که جولیا با سر جان وریندر ازدواج کرد اصرار داشت که گابریل را برای خدمتکاری استخدام کنند. و گابریل پنجاه سال خدمت کرد که در نهایت صاحب یک کلبه شد. جولیا بیوه شده است و دختری به نام راشل دارد. سرهنگ هرنکسل که در بستر مرگ است، آقای بلیک (شوهر آدلاید) را مسئول می‌کند که در روز تولد راشل وریندر، خواهرزاده‌اش، ماه‌الماس را به او بدهد. و آقای بلیک هم این مسؤولیت را به دوش پسرش فرانکلین بلیک می‌اندازد. وقتی آن‌ها به خانهٔ وریندر می‌رسند، فرانکلین، گابریل را ملاقات می‌کند و با هم به تفصیل درباری راز ماه‌الماس صحبت می‌کنند. آن‌ها در تعجب مانده‌اند که چرا سرهنگ، ماه‌الماس را به راشل داده است، اما دو احتمال را در نظر می‌گیرند: یک بار جولیا به سرهنگ بی‌اعتنایی کرد و نگذاشت سرهنگ دخترش را ملاقات کند و شاید سرهنگ می‌خواهد که نفرین ماه‌الماس دامن او و دخترش را بگیرد. یا شاید سرهنگ او را بخشیده و برای ابراز مهرش نسبت به او می‌خواهد ماه‌الماس را به راشل بدهد. گابریل به فرانکلین دربارهٔ سه مرد هندی عجیب می‌گوید که شعبده‌بازهای دورگرد بودند و در محله سراغ او را می‌گرفتند.»
درباره نویسنده:
ویلیام ویلکی کالینز، متولد 1824 در لندن، نویسنده و نمایشنامه‌نویس نامدار انگلیسی است. او در قرن نوزدهم می‌زیست. تحصیلات او در رشته‌ی حقوق و تجربیاتش در این زمینه، تأثیر چشمگیری بر آثار ادبی‌اش داشته است. برخی او را اولین و برخی نیز او را بزرگترین داستان‌نویس ژانر پلیسی می‌دانند. ویلکی کالینز داستان‌نویس، از دوستان «چارلز دیکنز» و نیز یکی از محبوب‌ترین و معروف‌ترین و برای مدتی پردرآمدترین نویسنده‌های دوران ویکتوریایی انگلیستان بود. این شهرت پس از مرگ این نویسنده ادامه پیدا نکرد و نام چارلز دیکنز مشهورتر شد. ویلکی کالینز رمان «ماه الماس» را که تی.اس. الیوت نخستین رمان پلیسی مدرن انگلیسی می‌نامد، در سال ۱۸۷۷ به‌صورت پاورقی در نشریه‌ای که چارلز دیکنز سردبیرش بود، منتشر کرد. ویلکی کالینز در کنار ادگار آلن پو به‌عنوان مبدع داستان‌های کارآگاهی مدرن در دنیای ادبیات شناخته می‌شود. از رمان‌های دیگر این نویسنده می‌توان به «سفید پوشی در لیمریج» اشاره کرد. ویلکی کالینز در 23 سپتامبر 1889، درگذشت.
ویلکی کالینز، رمان نویسی انگلیسی بود که در میانه ی قرن نوزدهم فعالیت می کرد. کالینز رمان های زیادی نوشت اما امروزه نام او را بیشتر به خاطر خلق یک رمان به خاطر می آوریم: کتاب «ماه الماس». کالینز در این کتاب از روش جدیدی برای خلق داستان های پرتعلیق استفاده کرد: او به جای داشتن یک راوی مرکزی، داستان خود را از طریق مجموعه ای از روایت های اول شخص روایت کرد و از نقطه نظرهایی مختلف و دائماً در حال تغییر بهره گرفت. کتاب «ماه الماس» درباره ی گم شدن جواهری گرانبها همنام با عنوان کتاب است و داستان، از طریق تعدادی از شخصیت هایی نقل می شود که هر کدام، چیزی درباره ی گم شدن این الماس می دانند. کالینز تصمیم گرفت این رمان را مانند مجموعه ای از مدارک و شواهد ارائه کند تا مخاطبین بتوانند مانند یک کارآگاه (و یا حتی یک قاضی!) به کاوش در دنیای داستان بپردازند.
افراد زیادی اعتقاد داشته اند که کتاب «ماه الماس»، اولین رمان کارآگاهیِ انگلیسی است. این گفته چه درست باشد و چه غلط، شاهکار کالینز به خاطر تأثیری که بر نویسندگان پس از خود گذاشت، شایسته ی داشتن جایگاهی ویژه در تاریخ ادبی است. کالینز قبل از انتشار این کتاب در سال 1868، چندین رمان محبوب را به انتشار رسانده بود و از همین رو، نویسنده ای شناخته شده به حساب می آمد.
او همچنین، رابطه ی دوستانه ی نزدیکی با نویسنده ی برجسته، چارلز دیکنز، داشت. در حقیقت، دیکنز با راهنمایی ها و کمک های خود، در حرکت موفقیت آمیز کالینز در مسیر نویسنده شدن نقش بسزایی ایفا کرد. دیکنز، سردبیر چندین ژورنال ادبی بود و کمک کرد رمان «ماه الماس» در مجله ای به نام All the Year Round منتشر شود.
کتاب «ماه الماس»، مانند بیشتر رمان های دیکنز و بسیاری از رمان ها در آن دوره، به صورت سریالی به چاپ رسید. بنابراین، این کتاب مانند سریال های امروزی، به اپیزودهای مختلف تقسیم و به صورت بخش به بخش عرضه شد.
ویلکی کالینز، مانند یکی از شخصیت های کتاب «ماه الماس» به نام «ازرا جنینگز»، به مصرف تریاک اعتیاد داشت. او به منظور از بین بردن دردِ تقریباً فلج کننده ی ناشی از ابتلا به نقرس، مصرف تریاک را آغاز کرد. در حقیقت، کالینز در مقدمه ی یکی از نسخه های چاپ شده از رمان «ماه الماس» اذعان می کند که روایت های مربوط به شخصیتِ «خانم کلاک» را هنگام رنج بردن از دردی غیرقابل تحمل به وجود آورده است. کالینز می گوید که مجبور بوده این بخش از رمان را برای یکی از دستیارهایش بخواند تا او آن را بر روی کاغذ بنویسد، چرا که خودش توانایی نوشتن را از دست داده بوده است.
رمان های دوره ی ویکتوریا معمولاً نام خود را از شخصیت اصلی (مانند کتاب های «دیوید کاپرفیلد» اثر دیکنز و یا «جین ایر» اثر شارلوت برونته) و یا جایی که داستان در آن اتفاق می افتد (مانند رمان های «میدل مارچ» اثر جورج الیوت یا «بلندی های بادگیر» اثر امیلی برونته) می گرفتند. کتاب «ماه الماس» از این نظر متفاوت است و نام خود را نه از یک شخص یا مکان بلکه از یک شیء گرفته است.
مخاطبین از همان ابتدای انتشار این کتاب، مجذوب داستان آن شدند. حتماً می دانید که طرفداران سریال های محبوب امروزی چه انتظاری برای دیدن قسمت بعدی برنامه ی مورد علاقه ی خود می کشند و حتماً چیزهایی درباره ی صف های طویلی شنیده اید که افراد برای خریدن کتابی جدید از مجموعه ی «هری پاتر» یا «شفق» شکل می دهند. به هنگام انتشار اپیزودی جدید از داستان «ماه الماس»، دقیقاً همین اتفاق ها رقم می خورد و مخاطبین از همه ی طبقه های اجتماعی از آن لذت می بردند؛ خدمتکاران، داستان «ماه الماس» را در آشپزخانه و هنگام کار می خواندند و ارباب ها و بانوهایشان آن را در اوقات فراغت خود مطالعه می کردند. حتی عده ای بر سر این که الماس گرانبهای گمشده ی داستان در نهایت در کجا پیدا خواهد شد، با هم شرط می بستند.
درباره منوچهر بدیعی
بدیعی در فروردین ماه ۱۳۱۸ در اصفهان متولد شد و تا کنون آثار باارزشی چون چهره مرد هنرمند در جوانی اثر جیمز جویس، جاده فلاندر نوشته کلود سیمون، آدم اول اثر آلبر کامو، ژان باروا نوشته روژه مارتن دوگار، آثاری از آلن رب گریه و سینکلر لوئیس، و مهم تر از همه رمان بزرگ اولیس اثر جیمز جویس را به فارسی ترجمه کرده است. وی تحصیلات خود در رشته ای نامرتبط با فن ترجمه ادامه داد و لیسانسش را گرفت. او درس های دوره دکترای همان رشته را نیز تمام کرد، اما چون رساله پایان دوره تحصیلی را نگذرانده است درجه و عنوان دکترا ندارد. مشاغلش همواره در همان زمینه تحصیلات دانشگاهی اش بوده و از این رو به ترجمه به عنوان یک شغل و حرفه نگاه نمی کند. کتاب چهره مرد هنرمند در جوانی ترجمه منوچهر بدیعی، در دوره بیستم انتخاب کتاب سال جمهوری اسلامی ایران از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، به عنوان کتاب سال برگزیده شد.
به گزارش لیزنا، منوچهر بدیعی یکی از گزیده‌کارترین مترجمان ایرانی است که تا به حال کتاب‌های مهمی از زبان انگلیسی به فارسی برگردانده است.
آخرین اثری که این مترجم به فارسی برگردانده، رمانی است با نام «ماه الماس» نوشته ویلکی کالینز، نویسنده انگلیسی که تی. اس. الیوت آن را نخستین و بهترین رمان پلیسی انگلیسی خوانده است. ترجمه این رمان از سوی انتشارات نیلوفر منتشر شده است.
منوچهر بدیعی در مقدمه این اثر نوشته: «کالینز در همین رمان علاوه بر نشان دادن زوال اشرافیت زمین‌دار این را نیز نشان می‌دهد که بورژوازی تجاری، تاجران بازار لندن، وقتی در رسیدن به هدف‌های سودجویانه خود ناکام می‌کوشند چه گونه ادب ظاهری و تصنعی را کنار می‌گذارند و به گستاخانه‌ترین و بی‌شرمانه‌ترین زبان و بیان ممکن باطن بی‌حیای خود را بروز می‌دهند و نسل جوان‌تر آن‌ها از ارتکاب هیچ جرمی در راه رسیدن به آن هدف‌ها روگردان نیستند.»
بدیعی درباره این کتاب می‌گوید: روزنامه گاردین این اثر را جزو 100 اثر بزرگ ادبیات انگلیس از 300 سال گذشته تا به حال دانسته و اتفاقا هر چهار کتابی که من از زبان انگلیسی به فارسی ترجمه کرده‌ام در این فهرست جای دارند. سه کتاب دیگر نیز «اولیس» و «چهره مرد هنرمند در جوانی» جیمز جویس و «بازار خودفروشی» ویلیام تاکری هستند. همچنین بورخس این کتاب را جزو 77 اثری دانسته است که باید آن را خواند.
«عصاره داستانی اولیس جویس» نوشته هری بلامایزر، ماتیو هاجارت و دان گیفورد نیز کتابی بود که سال 93 با ترجمه منوچهر بدیعی منتشر شد. این کتاب خلاصه رمان مشهور «اولیس» است که سال‌هاست به قلم او ترجمه شده ولی هنوز در ایران مجوز انتشار نگرفته است.
نکوداشت‌های کتاب ماه الماس
اولین، طولانی‌ترین و بهترین رمان پلیسی مدرن انگلیسی در ژانری که ویلکی کالینز مبدع آن بوده، نه ادگار آلن پو. (تی. اس. الیوت)
یکی از بهترین داستان پلیسی که تاکنون نوشته شده است. (دوروتی ال. سیرز)
احتمالاً بهترین داستان پلیسی در جهان! (جی. کی. چسترتون)
اقتباس فرهنگی و سینمایی از کتاب ماه الماس
نخستین اقتباس سینمایی از رمان ماه الماس در سال 1934 از سوی شرکت مونوگرام پیکچرز صورت گرفت. این فیلم به کارگردانی رجینالد بارکر ساخته شده بود و دیوید منرز، چارلز ایروین و فیلیس بری در آن به ایفای نقش پرداختند.
در سال 2011، رادیو بی. بی. سی. این داستان را در چهار قسمت یک ساعته با حضور النور برون، پل ریس، جاسمین هاید و… طی یک نمایش رادیویی به اجرا درآورد.
در سال 2016 نیز، مجموعه‌ای تلویزیونی در پنج قسمت با الهام از این کتاب ساخته شده و از شبکه‌ی بی. بی. سی. به نمایش درآمد.
