اشتباه بزرگ ملی شدن نفت، ابراهیم صفائی

ملی شدن نفت در ایران یک رویداد بزرگ سیاسی-اقتصادی بود که پیامدهای مهم به دنبال داشت. این رویداد دارای ذیشه های گشیده قوی در رقابت اقتصادی نفتی آمریکا و انگلیس و در سیاست داخلی و خارجی ایران بود و پیامدهای آن از دیدگاه سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و منطقه ای آثاری پدید آورد که برای ایران عواقب بسیار به دنبال داشت. درباره ملی شدن نفت تاکنون از سوی صاحب نظران و پژوهشگران خارجی و ایرانی چندین کتاب عرضه شده است. کتاب حاضر نیز پژوهشی است در این زمینه که بر پایه اسناد و مدارک و مآخذ بسیار فراهم گردیده و به خواننده ارجمند کتاب تقدیم می گردد. داوری نهایی پس از مطالعه کتاب با خواننده نکته سنج کتاب خواهد بود.

…در باب فرآیند ملی شدن نفت ایران کارشناسان و روزنامه نگاران دیدگاه های متفاوتی دارند. آنچه می خوانید خلاصه ای از کتاب «اشتباه بزرگ ملی شدن نفت»، نوشته ابراهیم صفایی نقل شده که نویسنده موضوع «ملی شدن نفت» را در شرایط سیاسی و تاریخی خاص دهه 1320 در ایران به مثابه «دولتی سازی» نفت قلمداد می کند و معتقد است که اتکا و اعتماد بیجا به دولتمردان آمریکا، اشتباه در تشخیص راه حل های درست، سیاست منفی و انعطاف ناپذیری، بی توجهی به نارضایی های داخلی، درگیری همه جانبه با دربار و مجلس شورا و مجلس سنا و ارتش، بی اعتنایی به تشکل مخالفان، از دست دادن حمایت آیت الله کاشانی، بحران شدید اقتصادی و مهم تر از همه غفلت از سازش آمریکا و انگلیس، کار ملی شدن نفت را به کودتای 28 مرداد کشاند.

برنامه ملی شدن نفت با ایجاد فضای تبلیغاتی و یک محیط ارعاب و تحریک احساسات مردم به اجرا در آمد. آمریکا به عنوان حمایت از دموکراسی و آزادی ملت ها از چنگال استعمار از سال های پس از جنگ جهانی دوم در جهان سوم تبلیغات فریبنده شدید راه انداخته بود. ولی در همه جا با این نقاب فریبنده می خواست سلطه خود را تحمیل و منافع اقتصادی، سیاسی، نظامی خود را تامین کند.

اشتباه بزرگ ملی شدن نفت یکی از اون کتاب‌هایی هست که وقتی دست می‌گیری، حس می‌کنی نویسنده‌اش داره مستقیم با خودت حرف می‌زنه. اثر ارزشمند ابراهیم صفائی با زبانی ساده و بی‌تکلف نوشته شده تا هر کسی، چه اهل مطالعه حرفه‌ای باشه و چه کسی که تازه شروع کرده، بتونه ازش لذت ببره.

این کتاب در مجموع ۳۴۱ صفحه داره؛ یعنی نه اونقدر طولانیه که خسته‌کننده بشه، نه اونقدر کوتاه که حس کنی چیزی از دست دادی. هر صفحه‌اش مثل یک دوست قدیمی، همراهت می‌شه و قدم به قدم تو رو وارد دنیایی تازه می‌کنه.

نکته‌ی جذاب اینه که مهم نیست دنبال چه سبکی باشی؛ چه داستانی عاشقانه بخوای، چه یک روایت تاریخی، چه یک کتاب انگیزشی یا حتی یک متن آموزشی… این کتاب با نثر روان و موضوعات متنوعش می‌تونه برای هر سلیقه‌ای چیزی برای گفتن داشته باشه. درست مثل یک گفت‌وگوی صمیمانه که پر از تجربه، احساس و اندیشه‌ست.

اگر دلت می‌خواد لحظاتی رو با آرامش و تفکر سپری کنی یا حتی فقط یه همدم ساده برای اوقات فراغتت داشته باشی، اشتباه بزرگ ملی شدن نفت بهترین انتخابه. مطمئن باش بعد از خوندنش، چیزی به دلت اضافه می‌شه که قبلش نداشتی.