نخستین مسلمانان در اروپا، برنارد لویس، ترجمه محمد قائدشرفی

اوایل قرن هفتم میلادی که پیامبر اسلام رسالتش را در عربستان آغاز کرد، سراسر دنیای پیرامون دریای مدیترانه همچنان بخشی از جهان مسیحیت بود. تقریبا تمامی ساکنان سواحل اروپایی، آسیایی و آفریقایی آن پیرو مذاهب مختلفی از دین مسیح بودند. از دیگر ادیان جهان یونانی – رومی، تنها دین یهود و آیین مانی دوام آورده بودند و در این سرزمین ها پیروان و هوادارانی داشتند که در اقلیت بودند. در کرانه شرقی مدیترانه، امپراتوری روم شرقی، که اهل فن از آن با نام امپراتوری بیزانس یاد می کنند، همچنان در راه شکوفایی بود و از پایتختش قسطنطنیه بر سوریه، فلسطین، مصر و بخشی از شمال آفریقا و آسیای صغیر و جنوب شرقی اروپا فرمان می راند. مسلمانان همسایگان نزدیک اروپایی ها بودند و در حوزه مدیترانه، و بسیار چیزهای دیگر، با هم شریک بودند – یا میتوان گفت آنها را با هم تقسیم کرده بودند. بیشتر سرزمین های قدیمی تر اسلامی زمانی دراز بخشی از امپراتوری روم بودند و مانند اروپا میراث پیشینه یونانی – رومی و یهودی – مسیحی، و نیز میراث عهد باستان، را می شناختند.

جهان اسلام در قرن یازدهم تمدن بزرگی بود در حالی که اروپا در قرون تاریکی در خواب بود. به آرامی، ناگزیر، اروپا و اسلام از طریق تجارت و جنگ، جنگ های صلیبی و دیپلماسی به هم رسیدند. جزر و مد بین این دو جهان به مدت هفتصد سال، که در اینجا توسط یک مورخ درخشان روشن شده است، یکی از حماسه های بزرگ تاریخ جهان است. این کتاب شامل 30 تصویر سیاه و سفید است که به درک خواننده از محتوای کتاب کمک می کند.

کتاب با تشریح جهان بینی انسان مسلمان شروع می شود و با بی اعتنایی اولیهٔ مسلمانان به اروپا که در زمان جنگ های صلیبی کمتر از شرق مدیترانه توسعه یافته بود، ورود اسلام همراه با فاتحان عثمانی به اروپا، و با برخورد مسلمانان به اقتصاد، قضا و سیاست انسان غربی و پذیرش همزیستی مسالمت آمیز و همکاری با یهودیان و مسیحیان ادامه می یابد.

آن‌چه در کتاب حاضر آمده است کوششی برای کندوکاو در منابع و ماهیت آگاهی مسلمانان از غرب و مراحل رشد این آگاهی است. کتاب با نخستین یورش مسلمانان به اروپا آغاز می‌شود و با ضدحمله عظیم مسیحیت غرب به اسلام که سبب از سرگیری جهاد اسلامی شد ادامه می‌یابد و با نخستین مرحله تاثیر گسترده اروپا از اواخر قرن هجدهم به بعد، بر مراکز جامعه اسلامی در خاورمیانه پایان می‌یابد.

این کتاب از سه بخش تشکیل شده است. در نخستین بخش جریان روابط میان اسلام و اروپای غربی بررسی می‌شود. بخش دوم به ابزار ارتباط و عوامل ارتباط‌دهنده اختصاص دارد و در بخش سوم به موضوعاتی چون مسائل اقتصادی، دولت و قضا، دانش و تکنولوژی، ادبیات و هنر، و مردم و جامعه اشاره شده است.

درباره نویسنده:

برنارد لوئیس، زاده ی 31 می 1916 و درگذشته ی 19 می 2018، استاد بازنشسته ی مطالعات خاور میانه در دانشگاه پرینستون و نویسنده ای انگلیسی/ آمریکایی بود.لوئیس در لندن به دنیا آمد. تخصص او، تاریخ اسلام و اثر متقابل تمدن اسلام و غرب است و بیشتر به خاطر تحقیقات اش درباره ی تاریخ امپراتوری عثمانی شناخته می شود. لوئیس یکی از برجسته ترین خاورمیانه شناسان غربی است و نظرات کارشناسی اش، درباره ی خاورمیانه، از معتبرترین نظرات در این حوزه در نظر گرفته می شود.