تاریخ خداباوری: 4000 سال جستجوی یهودیت، مسیحیت و اسلام، کارن آرمسترانگ، ترجمه بهاءالدین خرمشاهی، بهزاد سالکی
این پژوهش مشتمل است بر سیر خداباوری در ادیان یهودیت، مسیحیت و اسلام از زمان حضرت ابراهیم (ع) تا عصر حاضر که با نگاهی بر دیدگاههای مشرکان، هندوان و بوداییان دربارهی خدا به نگارش درآمده است. در مقدمهی کتاب، نگارنده خاطرنشان میسازد: همهی ادیان بزرگ میپذیرند که توصیف این ساحت متعالی به زبان مفهومی عادی امکانناپذیر است. توحیدگرایان این ذات متعالی را خدا نامیدهاند، لیکن آنها این را با قیود مهمی مشروط ساختهاند. برای مثال یهودیان از اعلام نام مقدس خدا منع شدهاند و مسلمانان نباید بکوشند به تصویر خدا در اشکال بصری بپردازند. این دستور یادآور این نکته است که واقعیتی که ما آن را خدا مینامیم، فراتر از وصف و بیان بشری است. در واقع ما شباهت خیرهکنندهای را در تصورات یهودیان، مسیحیان و مسلمانان دربارهی خدا مییابیم، هرچند هم یهودیان و هم مسلمانان، نظریههای مسیحی درباره تثلیت و تجسد را تقریبا کفرآمیز مییابند، آنان تفاسیر و روایتهای خاص خود را در باب این موضوعات الهیاتی بحثانگیز پدید آوردهاند. لیکن هربیانی از این موضوعات عام تا حدی متفاوت است و نیروهای ابداع و خلاقیت قوهی تخیل بشری را هنگام کوشش برای بیان احساس درونی خود از خدا نشان میدهند”.
درباره نویسنده:
کارن آرمسترانگ، نویسنده، دینپژوه و سفیر اتحاد تمدنهای سازمان ملل متحد است و بهخاطر نوشتن کتابهایی مانند «بودا» و «برخورد تمدنها» شهرت دارد. این نویسندهی بریتانیایی در سال ۲۰۰۸ میلادی برندهی جایزهی TED شد و آثارش تاکنون به ۴۵ زبان زندهی دنیا ترجمه شده است. او بهخاطر تلاشهای فزایندهاش برای ترویج آموزههای انساندوستانهی مذهبی، الهامبخش میلیونها نفر در جهان بوده است.
زندگینامه کارن آرمسترانگ
کارن آرمسترانگ (Karen Armstrong)، چهاردهم نوامبر 1944 در ورستر شایر انگلستان، در خانوادهای ایرلندی به دنیا آمد و مدتی بعد به همراه خانوادهاش به شهر بیرمنگام مهاجرت کرد. این نویسنده در سن هفدهسالگی وارد یک صومعهی کلیسای کاتولیک شد و هفت سال را با رنج و سختی در میان آنها گذراند؛ چنانکه بارها مورد آزارهای جسمی و روانی قرار گرفت و اثر این آزارها تا مدتها بر او ماند. او سرانجام وقتی در آستانهی ارتقای مقام به یک راهبه بود، صومعه را ترک کرد و در کالج سنتآن آکسفورد به تحصیل در رشتهی زبان انگلیسی مشغول شد؛ هرچند به دلیل ردشدن موضوع پایاننامهاش، تحصیل آکادمیک را نیز رها کرد.
کارن آرمسترانگ از ابتدای دوران جوانی به نویسندگی دربارهی موضوعات دینی علاقهمند شد و حوزهی کار خود را بهعنوان یک محقق، در زمینهی اشتراک بین مذاهب تعیین کرد. آرمسترانگ در دهههای اخیر بهعنوان یک نویسندهی الهامبخش در ترویج سرچشمهها، آرمانها و اصول مذاهب ابراهیمی مطرح بوده است. در این زمینه افزون بر کتابهایش، مقالههای فراوانی در نشریات معتبر جهان نوشته، سخنرانیهای زیادی در کنفرانسهای متعدد داشته و با دهها رسانه به گفتوگو نشسته است. این نویسندهی دینپژوه سابقهی سخنرانی دربارهی مذهب در سازمان ملل متحد و کنگرهی آمریکا را نیز دارد و هماکنون بهعنوان یک روشنفکر مذهبی و مروج دوستیِ ادیان در سرتاسر دنیا شناخته میشود.
سبک نگارش و دیدگاههای کارن آرمسترانگ
کارن آرمسترانگ رویکردی اومانیستی نسبت به مذهب دارد و تلاش میکند با تحلیل تطبیقی الهیات، آموزههای دینی اخلاقمدار را ترویج کند. او تاریخ ادیان را به منزلهی یک رشتهی علمی میبیند و کوشش میکند که اشتراکها و نزدیکیهای ادیان را به تصویر کشد. در این راه، او با بهرهبردن از زبان و لحنی ساده و قابلفهم، یکی از پرمخاطبترین نویسندههای مذهبی در سرتاسر جهان به شمار میرود که آثارش به دهها زبان زندهی دنیا ترجمه شدهاند.
