کُرد و پیوستگی نژادی و تاریخی او، رشید یاسمی

غلامرضا رشید یاسمی ـ معروف به رشید یاسمی ـ ازجمله صاحبنظرانی است که علاقه بسیار وافری به وحدت ملی در ایران داشته است. رشید یاسمی نسبت به سایر اندیشمندانی که دربارهی وحدت ملی در ایران قلم زدهاند کمتر شناخته شده و اندیشههایش در این زمینه به ندرت مورد کاوش قرار گرفته است. وی کوشیده است فرضیههایی که کُردها را از نژادهای غیرایرانی بهشمار میآورند، ابطال کند. یاسمی در این اثر کوشیده است تا از طریق علمی به تبارشناسی نژاد کُردها بپردازد و ایرانی بودن آنها را اثبات نماید. او کرد بود و ارادت خاصی به این قوم نشان میداد و از تلاشهایی که از جانب بیگانگان در زمینهی کُردشناسی و ایرانشناسی صورت میگرفت نگران بود، زیرا اهداف آنها بعضاً مغرضانه بود و از طرف دیگر، شناخت آنها از ایران و ایرانی و قوم کُرد بسیار سطحی به نظر میرسید تا جایی که یاسمی در اثر خویش به کرات به مواردی اشاره میکند که همه نشانگر شناخت ناقص و گمراه کننده بیگانگان از ایران و کُرد است .
آنچه که یاسمی در اثر خویش بدان پرداخته است، صرفاً مسأله نژاد کُردها نیست، بلکه سایر خصوصیات قومی کُردها را نیز دربر میگیرد. او در کنار نژاد، مذهب، زبان و تاریخ کُردها را نیز مورد بررسی قرار میدهد و از مباحث خود در مورد همه اینها نتیجه میگیرد که کُردها با سایر ایرانیان تفاوت چندانی ندارند.
درباره نویسنده:
رشید یاسمی تحصیلات مقدماتی را در کرمانشاه به پایان برد. سپس به تهران رفت و دورهٔ متوسطه را در دبیرستان سن لویی گذراند. از همان هنگام به تشویق نظام وفا که معلم ادبیات او بود به سرودن شعر پرداخت. پس از پایان تحصیلات مدتی به کار در وزارت معارف، مالیه و دربار پرداخت. در همین زمان جرگهٔ دانشوری را تأسیس کرد که بعدها به همت ملکالشعرا بهار به انجمن دانشکده تبدیل شد. رشید ضمن همکاری با مجلهٔ دانشکده، با نویسندگان و شعرای آن دوره همچون محمد تقی بهار، سعید نفیسی، عباس اقبال، ابراهیم الفت و دیگران همکاری میکرد. در همین دوران عضو ” انجمن ادبی ایران ” شد و نخستین تألیف خود را در احوال “ابن یمین فریومدی” شاعر سلسله سربداران، انتشار داد. رشید یاسمی از سال ۱۳۰۰ به انتشار مقالات خود در روزنامهٔ شفق سرخ به سردبیری علی دشتی پرداخت و همین مقالات موجب شهرت ادبی او گردید. در این بین به یادگیری زبانهای عربی و انگلیسی و تکمیل زبان فرانسوی خود پرداخت. زبان پهلوی را نزد هرتسفلد آموخت. از سال ۱۳۱۲ با سمت استادی به تدریس در دانشسرای عالی و دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه تهران پرداخت. بعدها عضویت فرهنگستان ایران را یافت. در سال ۱۳۲۲ جزو هیئتی از استادان ایرانی همراه با علیاصغر حکمت و ابراهیم پورداود به هند سفر کرد. در سال ۱۳۲۴ به منظور مطالعه به فرانسه رفت و دو سال در آن کشور اقامت داشت. رشید یاسمی تا پایان عمر بهعنوان استاد در دانشگاه تهران تدریس کرد. روز یازدهم اسفند ۱۳۲۷ هنگام سخنرانی در دانشکدهٔ ادبیات دچار سکته شد، و پس از معالجه سفری دیگر به اروپا رفت. پس از بازگشت به ایران در ۱۸ اردیبهشت ۱۳۳۰ در تهران درگذشت. رشید یاسمی گذشته از مقالات ادبی و تاریخی و فلسفی و انتقادی که از او در مجلات نوبهار، ارمغان، آینده، تعلیم و تربیت، یغما، مهر و نشریات دیگر چاپ شدهاست، دارای تالیفات و تحقیقات و ترجمههای متعدد است. رشید یاسمی از نخستین شاعرانی بود که لزوم تجدد در شعر فارسی را پذیرفت و کوشید که رنگ تازهای به سخن خود بدهد.








