گوژپشت نتردام، ویکتور هوگو، ترجمه محمدرضا پارسایار

کتاب گوژپشت نوتردام، رمانی نوشته ی ویکتور هوگو است که نخستین بار در سال 1831 به چاپ رسید. این شاهکار ماندگار از هوگو که در زمره ی اولین رمان های برجسته ی دوره ی «رمانتیک» به حساب می آید، چندین و چند دهه است که با داستان جذاب و تأثیرگذار شخصیتی به نام کازیمودو، مخاطبین سراسر جهان را به وجد آورده است. کازیمودو، گوژپشتی با ظاهری رعب انگیز است که در برج زنگ دارِ معروف ترین کلیسای پاریسِ قرون وسطایی زندگی می کند. مردی به نام کلود فرولو از کازیمودو مراقبت و نگهداری می کند؛ فرولو، کشیشی جدی و حتی عبوس است که چندان کاری به کار آزار و اذیت های وارد شده بر کازیمودو ندارد. اما کسی برای کمک به گوژپشت پا پیش می گذارد؛ یک زن کولی زیبا به نام اسمرلدا که مهربانی اش، قلب کازیمودو را لبریز از عشق می کند. آیا گوژپشت می تواند اسمرلدا را از نقشه ی شیطانی فرولو نجات دهد؟ یا این که همه ی آن ها با هم در تاریکی های نوتردام نابود خواهند شد؟

کتاب گوژپشت نتردام از ویکتور هوگو، علاوه بر این که بعد از رمان بینوایان، مهم‌ترین و پرطرفدارترین اثر این نویسنده محسوب می‌شود، یکی از مهم‌ترین آثار ادبیات کلاسیک جهان نیز به شمار می‌رود. این رمان، روایت عاشقانه‌ای از حس مردی گوژپشت که چهره‌ی خوبی ندارد نسبت به یک زن کولی بسیار زیباست. عشقی که پر از پستی و بلندی است و عواقب زیادی را برای هردوی آن‌ها به همراه دارد.

درباره‌ی کتاب گوژپشت نتردام

ویکتور هوگو (Victor Hugo) که از مهم‌ترین صاحب‌قلمان ادبیات کلاسیک دنیاست، توانسته با هر یک از آثار خود، تاثیری شگرف بر جامعه‌ی زمان خود و آیندگان بگذارد. نگارش کتاب گوژپشت نتردام (The Hunchback of Notredame)، از آن دست کارهای اوست که با استقبال فراوانی روبه‌رو شد و هنوز هم، با وجود گذشت نزدیک به 200 سال از زمان نگارش آن، به زبان‌های مختلف تجدید چاپ می‌شود و مورد توجه کتابخوان‌هاست. داستان این رمان از این قرار است که سال‌ها قبل، کشیشی به نام کلود فرورو سرپرستی پسری را بر عهده می‌گیرد که چهره‌ی زیبایی ندارد و از همان ابتدا هم به همین دلیل مورد توجه دیگران قرار می‌گیرد. پسری که از قدرت بدنی بالایی برخوردار است و سال‌ها بعد، مسئولیت به صدا در آوردن ناقوس کلیسا بر عهده‌ی او قرار داده می‌شود. پسری که با وجود این که کازیمودو نام نهاده شده، به گوژپشت نتردام شهرت پیدا کرده است. داستان از جایی گره می‌خورد که کلود فررو، درگیر عشق به اسمرالدا، دختر کولی شهر می‌شود و از طرفی، این که اسمرالدا می‌تواند کازیمودو را از مرگ نجات دهد، باعث می‌شود تا عشق به اسمرالدا در قلب کازیمودو هم ایجاد شود. کلود فررو و کازیمودو، هر دو غافل‌اند از این که پای فرد دیگری در میان است و اسمرالدا، هیچ احساسی به هیچ یک از این دو ندارد. اما معلوم نیست که در نهایت چه کسی و چه احساسی پیروز شود!

گوژپشت نتردام، از آن دست آثاری‌ست که توانسته به خوبی جای خود را در میان مردم سراسر جهان باز کند و طرفداران زیادی را برای خود دست و پا کند. به نظر می‌رسد که نگارش این اثر، حتی توانسته تأثیر قابل‌توجهی بر مرمت کلیسای نوتردام پاریس داشته باشد. زمانی که ویکتور هوگو این اثر را نوشت، کلیسای نوتردام در آستانه‌ی تخریب بود، اما پس از مدتی و با جلب توجه بیشتر نسبت به این بنا، مرمت آن آغاز شد. از جذابیت‌های کتاب گوژپشت نوتردام، توصیف‌های ریزبینانه‌ی ویکتور هوگو از این کلیساست که می‌تواند خواننده را به جایی برساند که احساس کند در حال قدم زدن در این بنای تاریخی جذاب است.

این اثر که بارها و به زبان‌های مختلف و توسط مترجمان متعددی ترجمه شده، به کوشش محمدرضا پارسایار نیز به فارسی برگردانده شده و توسط انتشارات هرمس به چاپ رسیده است.

اقتباس‌های سینمایی از کتاب گوژپشت نتردام

چندین فیلم سینمایی و انیمیشن با اقتباس از این اثر ویکتور هوگو و با همین نام (The Hunchback of Notre dame) تولید شده که عبارتند از:

فیلم سینمایی ساخته شده در سال 1923 توسط والاس وورسلی (Wallace Worsley) با بازی لان چینی (Lon Chaney) و پتسی روت میلر (Patsy Ruth Miller)

فیلمی ساخته‌ی سال 1939 توسط ویلیام دیترله (William Dieterle) با نقش‌آفرینی چارلز لفتون (Charles Laughton) و مارین اوهارا (Maureen O’Hara)

فیلم سینمایی محصول سال 1956 به کارگردانی ژان دولانوا (Jean Delannoy) که اولین نسخه اقتباسی رنگی از آثار ویکتور هوگو بود؛ با بازی جینا لولوبریجیدا (Gina Lollobrigida) و آنتونی کوئین (Anthony Quinn).

فیلم تلویزیونی ساخت سال 1982 با کارگردانی مایکل تاچنر (Michael Tuchner) و نقش‌آفرینی لسلی آن داون (Lesley-Anne Down) و آنتونی هاپکینز (Anthony Hopkins)

فیلم تلویزیونی محصول سال 1997 به کارگردانی پیتر مداک (Peter Medak) و بازی سلما هایک (Salma Hayek) و مندی پتینکین (Mandy Patinkin)

دو انیمیشن محصول دیزنی در سال‌های 1996 و 2002 که می‌توان گفت شهرت بیشتری نسبت به فیلم‌های سینمایی اقتباسی دارند.

در بخشی از کتاب گوژپشت نتردام: نتردام پاریس می‌خوانیم

چهره‌ای بس شگفت‌انگیز میان روزنه‌ی پنجره خودنمایی می‌کرد. پس از دیدن آن‌همه چهره‌های پنج‌ضلعی و شش‌ضلعی و جور واجور، که پی‌درپی میان روزنه آشکار شدند و در این محفل شادمانی نتوانستند انتظار این جماعت پرشور را برآورند، فقط چهره‌ای بی‌نظیر می‌توانست تماشاگران را خیره کند و آرایشان را به خود اختصاص دهد. حتی استاد کوپنول هم آن را ستود و کلوپَن ترویفو نیز، که در مسابقه شرکت کرده بود و فقط خدا می‌داند که تا چه اندازه زشت بود، شکست را پذیرفت. ما نیز بر انتخاب آنان صحّه می‌گذاریم، اما از وصف این چهره عاجزیم. فقط می‌گوییم که این فرد با آن بینی چهاروجهی، دهان نعل اسبی، ابروی حنایی پرپشت چسبیده به چشم چپ و زگیل درشتی که چشم راستش را از نظر پنهان می‌کرد، دندان‌های کج‌وکوله و یکی در میان چون کنگره‌ی سرِ برج، دهان لب‌شکری که از شکاف آن دندانی چون عاج فیل بیرون زده بود، چانه‌ای دوشاخه، و بالاخره قیافه‌ای حاکی از شرارت و حیرت و اندوه، نظر همه را به خود جلب نموده بود. کاش خوانندگان کتاب می‌توانستند این چهره را در ذهن خود مجسّم کنند.

همه کف‌زنان به‌سوی نمازخانه شتافتند تا پاپ نیکبخت لودگان را فاتحانه از آنجا بیرون آورند، اما بهت‌زده بر جای ماندند. آنچه می‌دیدند شکلک نبود، چهره‌ی واقعی آن مرد بود.

بهتر است بگوییم سراپای آن مرد زشت و زننده بود. سر بزرگش را موهای حنایی سیخ‌شده‌ای می‌پوشاند؛ بین دو شانه‌اش قوز بزرگی بود و سینه‌اش نیز برآمده بود؛ ران‌هایش از هم فاصله داشتند و زانوانش به هم چسبیده بودند، به طوری که از روبه‌رو شبیه دو داس بودند که از دسته به هم چسبیده باشند؛ پاهای پهن و دست‌های غول‌پیکری داشت؛ و با وجود همه‌ی این نقایص، بسیار نیرومند و چالاک و شجاع می‌نمود. در قانون جاودانه‌ی طبیعت، که بر اساس آن قدرت و زیبایی از تناسب اندام ناشی می‌شوند، وی موردی استثنایی بود. لودگان چنین پاپی را برگزیده بودند.

گویی دیوی را در هم شکسته و تکّه‌هایش را ناشیانه به هم وصل کرده بودند.